Een levenverzekering is een verzekering die verband houdt met het leven of de dood van de mens, of met de verzorging van de uitvaart van de mens. Een ongevallenverzekering is in de meeste landen géén levenverzekering.
Een levenverzekering kan uitkeren bij overlijden van de verzekerde, al dan niet voor een bepaalde datum of juist bij in leven zijn van de verzekerde op een bepaalde datum. Een levenverzekering kan ook een mengvorm van beide zijn, er wordt dan zowel uitgekeerd bij in leven zijn als bij eerder overlijden. Tot slot kan een levenverzekering een periodieke uitkering geven zolang de verzekerde in leven is of juist vanaf het moment dat de verzekerde komt te overlijden.
Schuldaflossing
Een levenverzekering wordt vaak afgesloten als onderdeel van een levenhypotheek. De verzekering wordt dan aangewend om op de einddatum van de hypotheek de schuld in één keer af te lossen. In principe kan een dergelijke constructie bij elke lening worden aangegaan.
De verzorging van de nabestaanden te garanderen
Doorgaans zijn dit overlijdensrisicoverzekeringen. Dergelijke verzekeringen keren bij het overlijden van de verzekerde een vast bedrag uit, waardoor de verzorging van nabestaanden enigszins gegarandeerd wordt.
Een inkomen voor de oude dag te garanderen
Een levenverzekering wordt vaak afgesloten als aanvulling op de AOW. Er is dan vaak sprake van een pensioen of een lijfrenteverzekering, maar in principe is elke verzekeringsvorm die uitkeert bij in leven zijn geschikt.
Sparen voor toekomstige lasten
Een goed voorbeeld is de studie van kinderen. Er is dan sprake van een studieverzekering. Een studieverzekering wordt vaak vlak na de geboorte van het kind afgesloten, en keert bijvoorbeeld uit op de 18e verjaardag.
Moment van uitkeren
Bij leven;
Bij overlijden;
Bij leven én bij overlijden.
Soort uitkering
Ineens (kapitaalverzekering); of
In termijnen (renteverzekering).
Kapitaalverzekering:
Kapitaalverzekering bij leven;
Kapitaalverzekering bij overlijden (vaak overlijdensrisicoverzekering genoemd);
Kapitaalverzekering bij leven en bij overlijden.
Renteverzekering:
Vaste rente. Er wordt hoe dan ook uitgekeerd, leven of overlijden is niet van belang;
Lijfrente. Om een uitkering te kunnen krijgen dient te verzekerde op de afgesproken datum in leven te zijn.
Kapitaalverzekering
Een kapitaalverzekering voorziet in een eenmalige uitkering wanneer het overeengekomen onzekere voorval (leven of overlijden) zich voordoet.
Kapitaalverzekering bij leven
Deze verzekering voorziet in een eenmalige uitkering wanneer de verzekerde op de afgesproken datum in leven is. Bij eerder overlijden volgt in principe geen uitkering. Dit kan echter wel worden meeverzekerd. Er wordt dan een deel van de ingelegde premies uitgekeerd, naar keuze 90, 100 of 110%.
Kapitaalverzekering bij overlijden of overlijdensrisicoverzekering
Kapitaalverzekeringen bij overlijden worden doorgaans overlijdensrisicoverzekeringen genoemd. Laatstgenoemde term wordt in dit artikel toegepast.
Overlijdensrisicoverzekeringen kennen drie varianten:
Tijdelijk bij overlijden: de meest bekende en meest gebruikte variant. De verzekering voorziet in een eenmalige uitkering op het moment dat de verzekerde komt te overlijden vóór een bepaalde overeengekomen datum.
Levenslang bij overlijden: Deze verzekering keert hoe dan ook uit als de verzekerde komt te overlijden. Dergelijke verzekeringen zijn uitvaartverzekeringen of successieverzekeringen. Met een successieverzekering stelt de verzekerde de nabestaanden in staat bij zijn overlijden het successierecht te kunnen voldoen.
Risicokapitaalverzekering op vaste termijn. Deze verzekering keert op de vooraf overeengekomen datum uit wanneer de verzekerde voor deze datum is overleden. Een kort voorbeeld: de afgesproken einddatum is 1 januari 2015. De verzekerde overlijdt op 1 december 2008. De verzekering keert op 1 januari 2015 het afgesproken bedrag uit.
Vanaf het moment van overlijden is geen premie meer verschuldigd.
Kapitaalverzekering bij leven en bij overlijden
Deze verzekering voorziet in een uitkering op de afgesproken einddatum indien de verzekerde in leven is én in een uitkering bij het overlijden van de verzekerde. Het moment van de uitkering is afhankelijk van hetgeen overeengekomen is. Evenals bij overlijdensrisicoverzekeringen wordt er doorgaans direct bij overlijden uitgekeerd. Er bestaat ook de mogelijkheid voor een verzekering op vaste termijn. Een kapitaalverzekering bij leven en overlijden op vaste termijn keert dus áltijd uit op de afgesproken datum. Vanaf het overlijden van de verzekerde is ook hier geen premie meer verschuldigd.
Renteverzekering
In tegenstelling tot een kapitaalverzekering voorziet een renteverzekering niet in een eenmalige uitkering, maar in een uitkering in termijnen. Bij renteverzekeringen zijn erg veel varianten mogelijk. In dit artikel blijven de varianten beperkt tot de meest gangbare, te weten:
Uitgestelde lijfrenteverzekering;
Direct ingaande lijfrenteverzekering;
Erfrenteverzekering.
Uitgestelde lijfrenteverzekering
De betaalde premies worden op de einddatum periodiek uitgekeerd, voorzover de verzekerde op de einddatum nog in leven is..
Direct ingaande lijfrenteverzekering
De betaalde premie (is altijd een eenmalig bedrag) wordt periodiek uitgekeerd. De periodieke uitkeringen kunnen na een bepaalde, afgesproken, periode eindigen (bijvoorbeeld na 10 jaar) of doorlopen tot overlijden van de verzekerde.
Erfrenteverzekering
Deze verzekering keert juist uit bij overlijden van de verzekerde. Deze verzekering voorziet in een periodieke uitkering voor de voorziening van de nabestaanden.